مادریار

حسادت کودک به نوزاد جدید

علل حسودی کردن کودک به خواهر و برادر تازه متولد شده

در این مقاله قرار است به بررسی حسادت کودک به نوزاد جدید بپردازیم. با متولد شدن نوزاد جدید خانواده، میزان اقتدار فرزند بزرگ خانواده کاهش یافته و این موضوع سبب می شود تا کودک برای جلب رضایت بیشتر والدین و اطرافیان به رقابت با نوزاد متولد شده بپردازد. این موضوع یکی از مهم ترین چالش های پیش روی خانواده ها بوده که برای حل این مسئله باید با آگاهی پیش رفت.

تولد نوزاد جدید در خانواده امری است که خانواده را دچار تغییرات می کند. تغییرات صورت گرفته در اکثر مواقع دارای پیامدهایی است که تولد نوزاد جدید از این قاعده مستثنی نیست. این تغییر می تواند در روابط بین فرزندان و والدین تاثیر گذاشته و سبب شکل گرفتن تغییراتی در رفتار و روحیه کودک می گردد.

نوزاد متولد شده نیازمند حمایت ها و توجهاتی است که موجب نگرانی کودک بزرگ تر شما می شود. توجه والدین به نوزاد سبب برانگیخته شدن حس رقابت در کودک شده و کودک برای حفظ جایگاه خود تلاش می نماید.

صدمه دیدن سلامت روانی کودک پس از تولد فرزند دوم

طی تحقیقات به عمل آمده، روان شناسان به این نتیجه دست یافته اند که بی توجهی به تغییرات رفتاری کودک که در اثر تولد نوزاد جدید شکل می گیرد، می تواند سبب آسیب رساندن به سلامت روانی کودک شود. سن کودک در تغییرات شکل گرفته بسیار اهمیت دارد. برای مثال درک کودک ۳ ساله از تولد نوزاد جدید بسیار کم تر از درک کودک ۶ ساله است. اما به طور کلی درک احساسات کودک، فهمیدن وی و نحوه برخورد با او از اهمیت بالایی برخوردار است.

حسادت کودک به نوزاد جدیداختلاف سنی کم تر از ۳ سال

تحقیقات به عمل آمده نشان داده که فاصله سنی کم تر از سه سال بین کودک بزرگ تر و نوزاد متولد شده، می تواند آسیب روانی وارده به کودک بزرگ تر را افزایش دهد. مادر کودک به علت بارداری و سپس زایمان و نیز تغذیه و مراقبت هایی که باید از نوزاد متولد شده به عمل آورد، از نظر عاطفی، روانی و حتی تغذیه ای میزان توجهش به کودک بزرگ تر کاهش پیدا می کند و قادر به نشان دادن توجه ویژه گذشته به کودک بزرگ تر خود نیست.

اختلاف سنی بیشتر از ۳ سال

چنان چه فاصله سنی کودک با نوزاد متولد شده بیشتر از سه سال باشد، کودک به درک، پختگی و شناختی نسبی دست پیدا کرده که در اثر آن مادر می تواند با خاطری آسوده نوزاد خود را به دنیا آورد. حسادت برانگیخته شده در کودک بزرگ تر امری طبیعی بوده و نباید از این نکته غافل شد که این حس به صورت ناخودآگاه در کودک شکل می گیرد. اما این احساس با رفتار والدین تغییر پیدا کرده و والدین نقش بسیاری در کاهش و یا افزایش این حس در کودکان ایفا می نمایند.

تغییرات رفتاری کودکان پس از تولد نوزاد

تغییر رفتار در اکثر کودکانی که خواهر و یا برادر کوچکشان به دنیا می آیند دیده می شود. تغییرات رفتاری به وجود آمده در اثر عواملی از جمله شخصیت کودک، آماده سازی والدین و نیز رفتار آن ها می تواند مثبت و یا منفی باشد.

از جمله تغییرات رفتاری منفی شکل گرفته در کودکان می توان به لجبازی، پرخاشگری، حسادت، دست و پنجه نرم کردن با کابوس های شبانه، ترس جدایی از مادر و… اشاره نمود. بروز این رفتارها در کودکان طبیعی بوده و رفتار و عملکرد مناسب والدین می تواند در تقلیل این رفتارهای منفی تاثیرگذار باشد. در حالات شدیدتر اختلال در صرف غذا و خواب کودک، پرخاشگری های عصبی کودک و سعی در آسیب رساندن به نوزاد متولد شده مشاهده می شود که باید نهایت تلاش را در کنترل و بهبود این رفتارها به کار گرفت.

بهترین زمان آماده سازی کودک برای رویداد جدید

بهترین و مناسب ترین روش جهت جلوگیری از صدمات وارده احتمالی به کودک این است که در مورد تغییرات جدیدی که در اثر تولد نوزاد در خانواده رخ می دهد را برای کودک شرح دهید. مناسب ترین زمان صحبت و آماده سازی کودک، پیش از زمان تولد نوزاد است. آماده سازی کودک پیش از تولد خواهر و یا برادر وی، نقش بسیاری در تعدیل رفتاری منفی کودک ایفا می نماید.

مسائل پزشکی خود را برای کودک شرح دهید

برای کودک خود شرح دهید که علت مراجعات پی در پی شما به پزشک به علت بیماری خاصی نیست و مادران باردار باید برای کنترل وضعیت خود و نوزادشان به طور مرتب تحت مراقبت قرار گیرند. این موضوع موجب کاهش نگرانی کودک خواهد شد.

با آماده سازی کودک خود و شرح این موضوع، می توانید در مراجعات پزشکی کودک را نیز با خود همراه نمایید. حتی گوش دادن کودک به صدای قلب نوزاد می تواند سبب پذیرش راحت تر موضوع توسط کودک شده و به حل سوالات احتمالی کودک منجر شود. به علاوه از نظریات یک مشاور خانواده و راهنمایی های وی برای حل این موضوع می توان بهره گرفت.

میزان توجه خود به کودک را کاهش ندهید

نقش کودک در خانواده و اهمیت وی را شرح داده و سعی در برقراری ارتباط موثر با کودک نموده و در مورد نقش ویژه او در خانواده صحبت کنید. برای نشان دادن اهمیت و توجه ویژه خود به کودک تنها به روش کلامی اکتفا ننموده و با رفتار خود این موضوع را نشان دهید. برای مثال چنان چه اتاق نوزاد را آماده می نمایید، تغییراتی در اتاق کودک خود اعمال نموده تا حس مهم بودن را به کودک خود منتقل کنید.

به فرزند بزرگ خود مسئولیت دهید

پیش از تولد نوزاد بهتر است با کودک در مورد عضو جدید خانواده صحبت شود. این کار بهتر است پیش از آن که والدین تصمیم به بارداری بگیرند برای کودک شرح داده شده و کودک به طور کامل آماده گردد. مسائلی از جمله آن که ممکن است توجه و محبت والدین به اندازه قبل نبوده و نوزاد متولد شده به توجه و مراقبت ویژه ای نیاز دارد باید روشن شود.

به طور کلی باید کودک را از ایجاد شرایط جدید آگاه نمایید‌. برای جلب مشارکت و برانگیختن احساس مسئولیت کودک، می توان از او برای مراقبت کردن و نگهداری از نوزاد کمک گرفت. برای مثال می توان از کودک برای چیدمان اتاق نوزاد کمک گرفت تا احساس حسادت در کودک به حداقل میزان ممکن کاهش یابد.

نوزاد را از کودک بزرگ تر جدا نکنید

هرگز سعی در ایجاد فاصله بین کودک و نوزاد متولد شده ننمایید. ممکن است این تصور وجود داشته باشد که کودک بزرگ تر ممکن است به نوزاد متولد شده آسیب برساند و با این تصور کودکان را از هم دور نگه می دارند. اما این کار به هیچ عنوان توصیه نمی شود زیرا که منجر به برانگیخته شدن هرچه بیشتر حسادت کودک می شود.

حفظ ارتباط با فرزند بزرگ تر و مدیریت روابط

حسادت کودک به نوزاد جدید

والدین با تولد فرزند جدید باید رابطه خود را با فرزند بزرگ حفظ نموده و در جهت حفظ ارتباط موثر بکوشند. یکی از راه های موثر برای حفظ ارتباط بین والدین با فرزندان این است که کماکان مسئولیت های اندک و در حد توان کودک جهت نگهداری و مراقبت از نوزاد را به او بسپارید.

زمان جدا شدن فرزند کوچک تر

هنگامی که فرزند دوم به یک سالگی رسید، اتاق وی از اتاق والدین جدا شده و باید مستقل گردد. در ۶ ماه اول کودک در کنار والدین و در ۶ ماه دوم بهتر است کودک در تختی جدا از والدین بخوابد. در ۶ ماه سوم کودک باید از اتاق والدین خارج شده و در اتاق فرزند اول بخوابد.

جلوگیری از ایجاد حس حسادت کودک در فرزند بزرگ تر

با خوابیدن کودک در اتاق خواب والدین ممکن است حس حسادت و تنها بودن در فرزند بزرگ تر ایجاد شود. فرزند بزرگ با تنها خوابیدن در اتاق خواب خود، خود را رها شده و تنها میابد. بنابراین پیش از شروع این حس ها در کودک، بهتر است شرایط را برای وی توضیح داده و شرح دهید که نوزاد به مراقبت ویژه نیاز دارد. این امر می تواند حساسیت کودک را به حداقل میزان ممکن کاهش دهد.

عشق و علاقه بیشتری به فرزند بزرگ خود ببخشید

احساسات و عشق خود را بیشتر به فرزند خود ابراز کنید. عشق خود را از طریق بغل کردن و بوسیدن کودک به وی منتقل نموده و برای کودک خود اوقات فراغتی مفرح را رقم بزنید. می توانید در زمانی که نوزاد آرام گرفته و یا خواب است، با کودک خود بازی کرده و برای او کتاب بخوانید. به طور کلی با اختصاص وقت بیشتر برای کودک خود می توانید حسادت کودک خود را به میزان قابل توجهی کاهش دهید.

به کودک بزرگ خود اجازه دهید نوزاد را سرگرم نماید

کودک خود را ترغیب نمایید تا نوزاد را سرگرم نموده و بازی های بی خطر را انجام دهند. از جمله می توانید از کودک خود بخواهید از نوزاد توسط دوربین عکاسی عکس گرفته و یا آن که کادوهای نوزاد را باز نماید. می توانید پوشیدن جوراب های نوزاد را به کودک یاد دهید تا به این وسیله میزان حسادت کودک بزرگ خود را تقلیل دهید.

دست از مقایسه کودکان بردارید

از مقایسه فرزند خود را سایر کودکان به طور جدی خودداری نمایید. به علاوه مقایسه بین فرزندان یک خانواده نیز نباید صورت گیرد. مقایسه موجب دامن زدن هرچه بیشتر به حسادت کودک به نوزاد می شود. دست از مقایسه کردن کودکان بردارید. اهمیتی ندارد که هر کدام از فرزندان در هنگام تولد دارای چه ظاهر یا رفتاری بوده اند‌. این صحبت ها می تواند به عنوان نقد و یا تخریب برداشت شده و باعث ایجاد تنش گردد.

برای کودک خود حامی باشید

به احساسات کودک خود اهمیت دهید. حتی به آن بخش از احساسات وی که توانایی ابراز آن ها را ندارد. اهمیت کودک خود را با شرح دادن تغییرات به وجود آمده نشان دهید. برای مثال به او توضیح دهید که از تغییرات به وجود آمده آگاه هستید و تلاش خود را می نمایید تا اوضاع را تحت کنترل گرفته و مدیریت نمایید.

والدین بزرگ ترین معلم های کودکان خود هستند

کودک شما همان کاری را یاد گرفته و تقلید می نماید که شما انجام می دهید. بنابراین سعی کنید که بهترین الگو برای کودک باشید.

حسادت کودک به نوزاد جدیدجمع بندی

ایجاد حس حسادت در فرزندان بزرگ حین تولد نوزادان امری طبیعی بوده و رایج است. روش های متعددی برای کاهش این حس در کودکان و تعدیل روابط بین کودک با نوزاد وجود دارد. اما این نکته را فراموش ننمایید که در این بین مهم ترین نقش را والدین ایفا می نمایند. بنابراین آرامش خود را حفظ کرده و روی مهم ترین اولویت خود تمرکز کنید. با آگاهی از انواع روش هایی که برای شما ذکر نمودیم و به کار گیری آن ها، می توانید کمک نمایید که تمامی اعضای خانواده با شرایط جدید وفق داده شوند.‌

نظرات و تجربیات شما

ایمیل شما نمایش داده نمیشود.